นักพัฒนา 'ไทย' ใน OpenOffice.org เหมือนจะกลับมาชีวิตชีวาอีกครั้ง
ไม่ได้หมายถึง ออฟฟิศทะเล หรือ ปลาดาวออฟฟิศ แต่หมายถึงตัว โอเพนออฟฟิศ ตัวหลักนั่นเลย
อันนี้คือจุดที่คิดว่าทุกกลุ่ม ไม่ว่าจะเป็น ออฟฟิศทะเล เนคเทค ปลาดาวออฟฟิศ ซัน ฝันถึง ตั้งแต่เมื่อประมาณสี่ปีที่แล้ว แต่เนื่องด้วยข้อจำกัดทางเทคนิคของโอเพนออฟฟิศในขณะนั้นเอง (ซึ่งยังไม่เป็น 1.0 ด้วยซ้ำ) ทำให้การพัฒนาภาษาไทยไม่ได้ทำร่วมกับกลุ่ม OOo หลัก; และเรื่องสัญญาอนุญาตการใช้งานที่สับสนในตอนแรก ทำให้การพัฒนาภาษาไทย แยกเป็นสองค่าย แล้วก็เป็นอย่างนั้นเรื่อยมา
จะบอกว่าเราใจร้อน รีบลงมือทำเกินไปในตอนนั้น ก็ไม่ได้ เพราะว่าสถานการณ์ตอนนั้นมันบังคับ (BSA กำลังจะลงมือเข้มงวดในตอนนั้น) ทุกอย่างต้องรีบ
เมื่อการทำงานทุกอย่างรีบ บวกกับความใหญ่โตและซับซ้อนของโค้ด และขั้นตอนการพัฒนาที่ยังไม่เป็นที่คุ้นเคย (แม้กระทั่ง โครงการ OOo ในขณะนั้นก็ยังไม่มีขั้นตอนที่ชัดเจน เพราะยังใหม่มาก) บวกกับโค้ดที่ยังไม่เสถียรมากนักในตอนนั้น และยังไม่มีโครงสร้างพื้นฐานที่เตรียมไว้ให้รองรับภาษาไทยได้อย่างสมบูรณ์
ขั้นตอนการพัฒนาทุกอย่างในตอนนั้น จึงค่อนข้างสับสน และผลงานที่ออกมา ก็มีคุณภาพไม่ดีนัก รวมทั้งยังได้สร้างความเข้าใจผิดต่างๆ ทั้งระหว่างสองค่าย และระหว่างนักพัฒนากับผู้ใช้
อย่างไรก็ตาม เพราะ 'ความใจร้อน' ของเรานี่เอง ก็ได้ทำให้ ภาษาไทย ได้เป็นภาษาตัวอย่างแรกๆ นอกเหนือจาก 'กลุ่มภาษาหลัก' (ซึ่งมีคนใช้เยอะๆ) ที่ทำให้นักพัฒนาของ OOo ได้ตระหนักว่า ยังมีความต้องการใช้ OOo ในภาษาอื่นๆ อีกมาก (สังเกตุได้จากเอกสารของ OOo ที่มักจะยกตัวอย่างภาษาไทยอยู่เรื่อยๆ ในเรื่องของการสนับสนุนภาษาใหม่ๆ)
เรื่องข้อกฏหมาย ทุกอย่างชัดเจนมาได้ชั่วเวลานึงแล้ว และมีผลทำให้นักพัฒนาจากทั่วโลก หลั่งไหลเข้าไปในโครงการ OpenOffice.org มากขึ้น รัฐบาลท้องถิ่นของหลายๆ ประเทศ หลายๆ แคว้น ถึงกับจัดงบประมาณมาสนับสนุนให้พัฒนา OpenOffice.org ให้ใช้ภาษาของตนได้ (จะแอบโม้หน่อยๆ ก็ได้ว่า ทำตามหลังภาษาไทยทั้งนั้น, แต่บางอันก็แซงไทยไปแล้ว)
เรื่องเทคนิค ตอนนี้โครงการ OOo มีกระบวนการทำงานที่ชัดเจนขึ้น นักพัฒนาต่างๆ ในบ้านเรา มีความเข้าใจในกระบวนการเหล่านั้นมากขึ้น คุ้นเคยกับโค้ดมากขึ้นแล้ว
เรื่องสถาปัตยกรรมของ OOo ในรุ่น 2.0 ที่กำลังพัฒนาอยู่นี้ ได้ออกแบบมาเพื่อรองรับการพัฒนาให้ใช้ภาษาใหม่ๆ ได้ค่อนข้างดีอยู่แล้ว คือพูดกว้างๆ ได้ว่า เขาเตรียมช่องไว้ให้แล้ว แค่รอของเราเสียบเข้าไปเท่านั้น (ซึ่งถ้าเป็นเมื่อก่อน เราต้องเจาะรูของเราเข้าไปเอง ซึ่งบางทีเจาะผิดเจาะพลาดแบบไม่รู้ตัว ใช้ๆ ไปก็เจ๊ง)
ส่วนเรื่องที่เคยเข้าใจผิดกัน ก็เข้าใจกัน คลี่คลายมากขึ้นแล้ว
นี่น่าจะเป็นโอกาสอันดี ที่นักพัฒนาต่างๆ ที่สนใจ จะช่วยกันไปลุยใน OpenOffice.org ตัวหลักได้เลย ทุกอย่างพร้อมแล้ว ไม่มีอะไรต้องรอ ลุยได้เลย
ทุกวันนี้เรามี Linux TLE ที่เป็นการ 'สร้างดิสโทร' แยกต่างหากออกมา เพราะข้อจำกัดทางเทคนิคบางประการ (เช่น เรื่องแพตช์ที่ส่งไปไม่ได้เข้าโค้ดหลักซักที) ที่ทำให้การสร้างดิสโทรเอง ดูเหมือนจะเป็นทางเลือกที่ดีที่สุดในขณะนั้น ถ้าต้องการจะให้ใช้ภาษาไทยได้สมบูรณ์
แต่เหมือนตอนนี้ปัญหาทางเทคนิคเหล่านั้น ค่อยๆ ถูกแก้ไขไปเรื่อยๆ จนใกล้หมดแล้ว (ต้องขอขอบคุณ TLWG และทุกๆ คน ทุกๆ องค์กรที่เกี่ยวข้อง) ในอนาคตอันใกล้ จากข่าวสารต่างๆ ที่ได้รับ เหมือนทิศทางจะเป็นไปที่การดูแลเฉพาะแพคเกจภาษาไทยมากกว่า (แทนที่จะต้องทำดิสโทรทั้งตัว)
ทิศทางของ OpenOffice.org จากนี้ไป ก็น่าจะเป็นไปในแนวทางนั้นเช่นเดียวกัน
เราไม่จำเป็นต้องทำ OOo เป็นของตัวเองทั้งตัวแล้ว แค่ดูแลเรื่องความสามารถภาษาไทย และเรื่องคำแปล UI และเอกสาร ก็น่าจะเพียงพอ
ออฟฟิศทะเล และ ปลาดาวออฟฟิศ กำลังจะเป็นอดีต เราไม่ต้องการมันในอนาคต
(แอบพูด: ถึงแม้โดยส่วนตัวจะอาลัยอาวรณ์กับตัว ปลาดาวออฟฟิศ อยู่ไม่น้อย ด้วยว่าเริ่มทำงานกับมันมาแต่ต้น รวมทั้งเป็นคนตั้งชื่อมันด้วย แต่เรื่องการจะมี OOo ตัวหลักที่ใช้ภาษาไทยได้สมบูรณ์เลย ก็เป็นเรื่องน่าดีใจ. ความรู้สึกจึงปนๆ กัน แต่เลือก OOo แน่นอน)
ตอนนี้ พี่สัมพันธ์ กับ คุณเจมส์ คล๊าก กำลังเป็นหัวเรี่ยวหัวแรงสำคัญอยู่ ถ้าคุณต้องการเข้าร่วม เริ่มได้เลยวันนี้
ประกาศรับสมัครงาน: ต้องการคนดูแลเว็บของ Thai Native-Lang Project, เป็นแหล่งรวมข้อมูลต่างๆ เกี่ยวกับ OOo เืนื้อหาเป็นภาษาไทย จุดมุ่งหมายหลักคือ ถ้าคนไทยอยากรู้อะไรเกี่ยวกับ OOo ก็มาที่นี่ได้เลย. สนใจติดต่อที่ผมได้เลย ขอบคุณมาก.
Issue Tracker: Turn input from Thai user community into proper issues